1493
RAFFAELLO REGIO, Metamorphoseon Pub. Ovidii Nasonis lib. XV Raphaelis Regii Volterrani luculentissima explanatio, cum novis Iacobi Micylli viri eruditissimi additionibus. Lactantii placidi in singulas fabulas argumenta. Allegoriae quibus singularum fabularum sensa declarantur,Venezia 1549, pp. 237-239
Ille perosus opes sylvas’q, & rura colebat,
Pana’q montanis habitantem semper in antris.
Pingue sed ingenium mansit, nocitura’q ut ante
Rursus erant domino stultae praecordia mentis.
Nam freta prospiciens late riget arduus alto
Tmolus in ascensu. Clivo’q extensus utroq
Sardibus hinc, illinc parvis finitur Hypaepis.
Pan ibi dum teneris iactat sua carmina nynphis,
Et leve cerata modulatur arundine carmen,
Ausus Apollineos praese contemnere cantus,
Iuduce sub Tmolo certamen venit ad impar.
Monte suo senior iudex confedit, & aures
Liberat arboribus.
Quercu comacoerula tantum
Cingitur, & pendent circum cava tepora Glandes.
Is’q Deum pecoris spectans, in iudice dixit
Nulla mora est. Calamis agrestibus infonat ille.
Barbarico’q Midan (aderat nam forte canenti)
Carmine deliniit. Post hunc facer ora resoluit.
Tmolus ad os Phoebi. Uultum sua sylva secuta est.
Ille caput flauum lauro Parnaside vinctus,
Verrit humum, Tyrio saturata murice palla.
Distinctam’q lyram gemmis & dentibus Indis
Sustinet a’ laeva, tenuit manus altera plectrum.
Artificis status ipse fiut, tum stamina docto
Pollice sollicitat. Quorum dulcedine captus
Pana iubet Tmolus citharae summittere cannas.
Iudicium, sancti’q placet sententia montis
Omnibus, arguitur tamen, atq; Iniusta vocatur
Unius sermone Midae. nec Delius aures
Humanam stolidas patitur retinere figuram.
Sed trahit in spatium, villis’q albentibus implet.
Ibstabiles’q illas facit, & dat posse moveri.
Cetera sunt hominis parte donatur in unam.
Induiturque aures lente gradietis aselli.
Ille quide celare cupit: turpi’q pudore
Tepora purpureis tepata. tuelare tiaris.
Sed solitus lagos ferro resecare capillos
Viderat hac famulus: qui nec cu prodere visum
Dedecus auderet: cupies efferre sub auras;
Nec posset reticere tam: fecedit: humu’q
Essodit: & domini quales aspexerit aures;
Voce refert qua: terre’q imurmurat haustae;
Indiciu’q suae vocis tellure regesta
Obriut: & scrobidus tacitus discedit opertis.
Creber arundinibus tremulis ibi fungere lucus
Coepit; & ut primo pleno maturvit anno
Prodidit agricola. Leninam motus ab antro
Obruta verba refert: domini’q coarguit aures.
Ultus abit Tmolo: liquidu’q per ocra vectus.
